Ağız kuruluğu neden olur, nasıl geçer?

Ağız kuruluğu daha çok vücudumuzda sistematik sorunlardan dolayı oluşan bir hastalıktır. Günlük hayatımızda ağız kuruluğuna, tükmük kuruluğuna sebep olan çok fazla neden vardır. Özellikle şeker hastalığının ilk belirtileri olarak ağız kuruluğu problemi gösterilebilir. Çok sık idrara çıkma ve sürekli su içme isteği olarak kendisini gösterecektir.

Yine diğer sistemik hastalıkların da bir belirtisidir. Örneğin bağ dokusu hastalıklarında kişinin tükürük miktarı azalır, göz yaşı bezleri kurur. Yani vücudun salgı işlevi gereğinden daha az çalışmaktadır.

Bazı ilaçları kullanırken de ağız kuruluğu ile karşı karşıya kalabiliriz. Ağız kuruluğu yapan ilaçlar, hipertansiyon ilaçları, kolesterol ilaçları, antidepresan ilaçları, tansiyon ilaçları ağız kuruluğunu tetikleyen ya da artıran etmenler arasındadır. 400 çeşit farklı ilaç çeşidi de zaten ağız kuruluğu yapmaktadır. Bu uzmanlar tarafından bilinen bir gerçektir.

Ek olarak; Aşırı yağlı besin tüketimi ve alkol kullanımı da ağız kuruluğunu tetikleyici ve büyütücü etkiye sahiptirler.

Ağız kuruluğu nasıl geçer?

  • Uyumadan önce yanımızda içecek bulundurmalıyız, uyandığımızda yudum yudum içerek ağzımızı rahatlatmalıyız.
  • Gün içerisinde sürekli küçük yudumlar halinde ağzımızı sürekli ıslak tutacak şekilde su tüketmeliyiz.
  • Şekerli yiyeceklerden uzak durulmalı.
  • Alkol ve sigara kullanımı en aza indirilmeli, mümkünse de bırakılmalıdır.
  • C vitamini tüketimini artırmalısınız.
  • Ağız kuruluğu büyük boyutlara ulaşırsa, eczanelerden yapay tükürük tabletleri alabilirsiniz.
  • Bakteri plağı kontrol altına alınmalı.
  • Floridli diş macunu ve hassas bir diş fırçası kullanılmalıdır. ağız jelleri ve gargara kullanılmalıdır.
  • Bulunduğunuz ortamın nem dengesini korumak için buhar makinesi kullanılmalı.

Ağız Kuruluğunun Nedenleri ve Tedavisi

Ağız kuruluğu, ağız içindeki tükürük bezlerinin yeterince çalışmaması nedeniyle ortaya çıkan ağzın nemsiz kalma durumudur. Literatürdeki adı ise “kserostomia”dır. Tükürüğün amacının sadece ağzı nemli tutmak olmaması nedeniyle ağız kuruluğu önemli problemlere yol açabilir. Tükürük ayrıca besin sindirimi, dişleri çürüklerden korumak, çiğnemek ve yutmak, ağız içi enfeksiyonları önlemek gibi fonksiyonlara da sahiptir. Ağız kuruluğu bu tür şeylerin gerçekleşmesini engellemektedir. İlaç kullanımı haricinde ortaya çıkan ağız kurulukları önemli hastalıkların habercisi olabilir. Bu yüzden kesinlikle ihmal edilmemelidir.

Ağız kuruluğunun genel nedenleri

Burun açıcılar, ağrı kesiciler, tansiyon, depresyon ilaçları, vb. gibi birçok ilaç yan etki olarak ağız kuruluğuna neden olabilmektedir. Bu sebeple oluşan ağız kuruluğu sebep oluşturan ilacın kullanımının bırakılmasıyla ortadan kalkmaktadır. Ağız kuruluğuna sebep olan hastalıklar da bulunmaktadır. Diyabet, parkinson, hodgkin, AIDS bu hastalıkların birkaçıdır. Kanser sebebiyle kemoterapi gören hastaların bu tedavi esnasında tükürük bezlerinin zarar görmesi de ağız kuruluğuna yol açabilir. Bu zarar geçici bir zarar ise ağız kuruluğu sorunu sonradan ortadan kalkacaktır. Ayrıca yaş ilerlemesi de ağız kuruluğu yaratan önemli bir etmendir. Ayrıca menopoz sonrası ortaya çıkan hormon dengesizlikleri de ağız kuruluğuna yol açmaktadır. Nikotin ve kafein içeren ürünler (sigara, kahve gibi) de aşırı tüketildiğinde ağız kuruluğuna yol açabilir.

Ağız kuruluğu halinde görülen rahatsızlıklar

  • Ağız kuruluğu hissi veya ağızda yapışkanlık hissi başlıca şikayetlerdendir,
  • Çiğnemede, konuşmada zorluk çekme,
  • Dilde yanma hissetme
  • Yutkunma zorluğu çekme
  • Dudaklardaki kuruma, çatlama
  • Susama hissinin normalden fazla hissedilmesi
  • Dilin tat alma duyusunun git gide azalması
  • Tat alma hissinin metalikleşmesi
  • Aft
  • Ağızdaki kötü koku
  • Protez kullananların bu kullanımda zorlanması

Ağız Kuruluğu Tedavisi

  • Su ve şekersiz içecek tüketimi arttırma
  • Ağız kuruluğuna sebep olan ilaçların değiştirilmesi
  • Sulu gıda alımının artırımı
  • Şekersiz, tatlandırıcılı sakız çiğnemek
  • C vitamini almak ve kafeinden uzak durmak
  • Alkol ve aşırı tuz içeren besinlerden uzak durmak.